İstanbul Bilgi Üniversitesi’nde “Eleştirel Yapay Zekâ Çalışmaları” Konferansı Gerçekleştirildi
İstanbul Bilgi Üniversitesi Avrupa Birliği Enstitüsü ve Jean Monnet Mükemmeliyet Merkezi tarafından düzenlenen “Sosyal ve Beşerî Bilimlerde Eleştirel Yapay Zekâ Çalışmaları Lisans ve Lisansüstü Öğrenci Konferansı”, 9 Mayıs 2026 tarihinde santralistanbul Kampüsü’nde yoğun katılımla gerçekleştirildi. Türkiye’nin farklı üniversitelerinden lisans ve lisansüstü öğrencilerini bir araya getiren konferans, yapay zekânın sosyal ve beşerî bilimler üzerindeki etkilerini eleştirel bir perspektifle tartışmaya açtı.
Konferansın açılış konuşmasını, İstanbul Bilgi Üniversitesi Avrupa Birliği Enstitüsü Müdürü Ayhan Kaya gerçekleştirdi. Açılış dersinde ise Erkan Saka, “Tarafsız Makine Yoktur: Sosyal ve Beşerî Bilimlerin Yapay Zekâya Zorunlu Katkısı” başlıklı konuşmasıyla yapay zekâ teknolojilerinin toplumsal, kültürel ve politik boyutlarına dikkat çekti.
Konferans kapsamında gün boyunca dokuz farklı panel gerçekleştirildi. Panellerde ideoloji, söylem, bilgi üretimi, güvenlik, uluslararası ilişkiler, toplumsal cinsiyet, emek, piyasa, hukuk, göç, eğitim ve kültürel çalışmalar gibi alanlarda yapay zekâ odaklı güncel araştırmalar sunuldu.
Panel 1’de; Berhan Bağdu “Eleştirel Dijital Tarih ve Cumhuriyet Dönemi Çalışmaları: Yapay Zekâ Çağında Hafıza, Algoritma ve İdeoloji”, Cansu Mine Yıldırım “Türkiye’de Kamu Sağlık Sistemlerine Dair Güvenin Belirleyicileri: Bilime, Siyasi Kurumlara ve Yapay Zekâya Yönelik Tutumlar” ve Hüseyin Bahri Kurt ile Furkan Erdem “Dijital İslamofobi ile Mücadelede Dijital Araçların Kullanımı: Taarruf Projesi ve sLMGuard” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.
Panel 2’de; Fevzi Okan Mergen “Algoritmik Komuta: Palantir, Gotham ve Ukrayna Savaşı’nda Yazılım Merkezli Askeri Karar Mekanizmaları Üzerine Eleştirel Bir Analiz”, Melek Nil Ohri ile Kerem Kurt “Yapay Zekâ Destekli İstihbarat Analizinde Bilişsel Yanlılıklar” ve Sedanur Karakoç “Algoritmik Kolonyalizme Karşı Bir Hak Arayışı Olarak Epistemik Direniş: Latin Amerika Örneği” başlıklı çalışmalarını sundu.
Panel 3’te; B. Umur Yıldırım “Kara Kutu’nun Ötesinde Bir Demokrasi Tahayyülü Geliştirmenin Olanakları”, Beril Sercem Şengül “Dijital Araçtan İdeolojik Fetişe Yapay Zekâ Söyleminin Eleştirisi”, Özgenur Korlu “Üretken Yapay Zekânın Reel Üretimdeki Sınırları: Örtük (Tacit) Bilgi Problemi” ve Şevval Ersan “Sıradan Olanın Algoritmik Başkalaşımı: Yapay Zekâ Sanatında Niyet ve Anlam Sorunsalı” başlıklı sunumlarını paylaştı.
Öğleden sonraki oturumlarda gerçekleştirilen Panel 4’te; Derya Koçman “Yapay Zekâ ve Akademik Yabancılaşma: Epistemik Emek ve Bilgi Üretim Süreçlerinin Dönüşümü”, Duru Şimşek “Yapay Zekâ ve Toplumsal Cinsiyete Dayalı Şiddet: Yapay Zekânın Pekiştirici ve Dönüştürücü Rolleri” başlıklı çalışmalarını sundu.
Panel 5’te; Duygu Soyutürk “Yapay Zekâ Çağında Siyasal Propaganda”, Enes Berk Erışık “Yapay Zekâ, İktidar, Bilgi ve İdeoloji: Eleştirel ve Etik Bir Perspektiften Algoritmik Gücün Analizi” ve Utku Berkay Baran “Üretken Yapay Zekâ Araçları ile Epistemik Otorite Normunun Tartışmaya Açılması” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.
Panel 6’da; Hacer Gizem Karataş “Sivillerin Korunması Bakımından Yapay Zekânın Silahlı Çatışmalarda Hedef Belirleyici Olarak Kullanımı”, Muratcan Işıldak “Yapay Zekâ Çağında Uluslararası Politika” ve Mustafa Bilgin “İklim Değişikliği Davalarında Nedensellik Bağının Tespiti Problemine Yönelik Olarak Yapay Zekânın Önemi ve Barındırdığı Riskler” başlıklı araştırmalarını paylaştı.
Günün son oturumlarında gerçekleştirilen Panel 7’de; Merve Bakır “Algoritmaların Gölgesinde Emek: Yapay Zekâ ve İş Gücünün Geleceği”, Sude Şahin “Bilişsel Proleterleşme: Bernard Stiegler Sonrası Yapay Zekâ” ve Şevval Öztemur “Yapay Zekâ ve Yabancılaşma: Yaşam Üzerine Yürütülen Dijital Kapitalizm” başlıklı çalışmalarını sundu.
Panel 8’de; Beyzanur Yılmaz Narin “Cennetin Anneleri Uhre İstanbul Youtube Kanalında Yapay Zekâ ile Öncü Kadın İnşası”, Keriman Bakır “Mekanik Kopyadan Yaratıcı Taklide: Catherine Malabou Işığında Yapay Zekâda Yeni Mimesis Tartışmaları” ve Zeynep Süslü “Yapay Zekâ ve Noetik Fakültelerin Otomatikleşmesi” başlıklı sunumlarını gerçekleştirdi.
Panel 9’da ise; Zeynep Erkan “İnsan-Yapay Zekâ Etkileşiminin Etik Boyutları: Roleplay (Rol Yapma) ve Stereotipler Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz”, Sezanur Delice “Algoritmik Karar Verme Süreçlerinde Ön Yargı ve Ayrımcılık: Kişisel Verilerin Korunması Perspektifinden Bir Değerlendirme”, Ezgi Elene Çelik “Algoritmik Sessizlik: Yapay Zekâ Sistemlerinin Görünmez Kıldığı Bilgiler” ve Pelda Yazgan “Yapay Zekâ Çağında Sorumluluk Problemi: İnsan Öznesinden Yapay Ajana Felsefi Bir Sorgulama” başlıklı çalışmalarını sundu.
Konferans sonunda gerçekleştirilen genel değerlendirme oturumunda, sosyal ve beşerî bilimlerin yapay zekâ tartışmalarındaki rolünün giderek daha önemli hâle geldiği vurgulandı. Konferans, genç araştırmacıların eleştirel yapay zekâ çalışmaları alanındaki güncel araştırmalarını paylaşmaları ve disiplinlerarası akademik diyaloglar geliştirmeleri açısından önemli bir buluşma zemini sundu.
Konferans, İstanbul Bilgi Üniversitesi Avrupa Birliği Enstitüsü ve Jean Monnet Mükemmeliyet Merkezi organizasyonuyla gerçekleştirildi.
